Genel Bilgi

Campylobacter spp., özellikle Campylobacter jejuni, kanatlıların gastrointestinal sisteminde yer alan ve insanlarda zoonotik enfeksiyonlara neden olabilen Gram negatif, spiral yapılı bakterilerdir. Enfeksiyon insanlarda sıklıkla gastroenterit ile karakterizedir ve ağır vakalarda Guillain-Barré sendromu, reaktif artrit, bakteriyemi ve irritabl bağırsak sendromu gibi sekeller gelişebilir.

Avrupa Birliği'nde yılda yaklaşık 9 milyon kampilobakteriyozis vakası görülmekte olup, bu durumun sağlık sistemlerine olan maliyeti yılda 2.4 milyar €’yu aşmaktadır. ABD'de ise bu maliyet 1.2–4 milyar $ arasında değişmektedir.

 

 

Epidemiyoloji ve Kaynaklar

Kampilobakterler; tavuk, hindi, sığır, domuz gibi birçok hayvanın gastrointestinal sisteminde bulunur. Ancak başlıca enfeksiyon kaynağı olarak kontamine tavuk eti kabul edilmektedir. EFSA’ya göre, 2017 yılında analiz edilen tavuk eti örneklerinin %37,4’ü Campylobacter içermektedir. Bu oran hindilerde %31,5, diğer kanatlı türlerinde ise %27,7’dir.

Kontaminasyon  Dinamikleri

Yavruların mide-bağırsak sistemlerinin olgunlaşmamış olması ve maternal antikorların varlığı nedeniyle, ilk üç haftada enfeksiyon nadirdir. Ancak bir bireyin enfekte olması durumunda, tüm sürü 4 gün içinde enfekte hale gelebilir.

 

 

 

Başlıca Kontaminasyon Kaynakları:

• Kontamine dışkı

• Vektör haşereler

• Kemirgenler

• İnsan hareketliliği

• Kontamine ekipman ve taşıma araçları

Klinik Bulgular ve Deneysel Bulgular

Campylobacter jejuni izolatları, 2–3 günlük civcivlerde ishal ve sistemik enfeksiyon oluşturabilecek potansiyele sahiptir. Düşük dozlarda (90 CFU) bile klinik bulgular elde edilebilmiştir.

Aşı ve Antibiyotik Kullanımı

Şu anda kanatlılar için onaylanmış etkili bir Campylobacter aşısı bulunmamaktadır. Ayrıca bu patojen, ticari koşullarda klinik hastalık oluşturmadığı için antibiyotikle tedavi stratejileri uygun değildir ve direnç gelişimi riski taşır.

 

Kontrol ve Önleme Yaklaşımları

İskandinav Yaklaşımı: “Çiftlikten Sofraya” Biyogüvenlik

İskandinav ülkeleri, düşük Campylobacter prevalansını yüksek düzeyde biyogüvenlik ve önleme temelli politikalarla sağlamaktadır. Kritik üç kontrol basamağı şunlardır:

1. Sürülerde Campylobacter yayılımının önlenmesi

2. Karkas kontaminasyonunun azaltılması

3. Tüketici hijyen bilincinin artırılması

---

Önleme Stratejileri

Tablo 1: Yönetimsel Önlemler

---

Tablo 2: Beslenme Temelli Stratejiler

---

10 Etkili Biyogüvenlik Uygulaması

1. Kümes girişine fiziksel bariyer (cüce duvar) yerleştirin

2. Ekipmanları kümeste sabit tutun

3. Düzenli el hijyeni sağlayın

4. Tek kullanımlık koruyucu giysi kullanın

5. Kemirgen kontrol programı yürütün

6. Su hatlarını hijyenik tutun ve dezenfekte edin

7. Kesimden 8–12 saat önce yem çekimi uygulayın

8. Taşıma/yakalama ekiplerini eğitin

9. Mezbahalarla iş birliği yapın ve ekipman temizliğini takip edin

10. Bağırsak sağlığını destekleyen probiyotiklerle kontaminasyonu azaltın