
Çok faktörlü bir hastalık olan mastiti birçok nedeni ve hazırlayıcı faktörü vardır.
Zamanlama
İnekler sağımhanedeyken taze yemin dağıtımını koordine etmek, inekleri yemeye ve ağıla döndüklerinde ayakta kalmaya teşvik edecektir. Bu, meme uçlarının kapanması için zaman sağlar ve sağım sonrasında patojenlere maruz kalmayı sınırlar.
Sağımhane Yönetimi
Sağım rutinindeki en iyi uygulamaları da içermesi gereken sağımhane yönetimi, bir sürüde mastitis riskini sınırlamak için çok önemlidir. Sağım sisteminin düzgün çalışmasını sağlamak için iyi bakım yapılmalı, süt hasadı için temiz ekipman kullanılmalıdır.
Düzgün çalışmayan sağım ekipmanı, yüksek oranda meme içi enfeksiyona neden olabilir. Aşırı sağım meme ucuna zarar verebileceğinden ve mastitis olasılığını artırabileceğinden uygun süt hattı vakumu ve sağım süresi optimize edilmelidir. Yetersiz süt alımı aynı zamanda ineklerde mastitis oluşumuna zemin hazırlayabilir ve genel süt üretimini azaltabilir.
Savunma Mekanizmaları
Meme bezinin enfeksiyondan korunmasına yardımcı olan anatomik, hücresel ve çözülebilir savunma mekanizmaları vardır. IMI'ya neden olabilmek için patojenlerin meme kanalı yoluyla meme bezine girmesi gerekir. IMI'ye karşı ilk savunma hattı doğuştan gelen bağışıklık sistemidir. Meme ucunun anatomik özellikleri enfeksiyon oluşumunu önlemeye yardımcı olan fiziksel bariyer görevi görür.
Meme başı sfinkter kasları sağımlar arasında meme başı açıklığını kapalı tutar. Sağım sonrasında meme başı sfinkter kaslarının meme ucu açıklığını kapatması en az 2 saat sürebilir, dolayısıyla bu süre meme savunması için çok önemlidir. Ek olarak meme ucu kanalı, bezin içine patojen sızmasını engellemeye yardımcı olmak için antimikrobiyal özelliklere sahip olan keratin adı verilen mumsu bir maddeyle kaplıdır.
Hijyen
Çevre, meme sağlığında büyük bir rol oynadığından, hem sağımhanede hem de ahırda hijyen, mastitis riskini azaltmak için çok önemlidir. İnorganik malzeme patojenlerin büyümesini desteklemediğinden temiz kum yatağı altın standart olarak kabul edilir. Kumun organik içeriği ne kadar fazla olursa koruyuculuğu da o kadar az olacaktır.
Hava durumu
Hava durumu da dahil olmak üzere kontrol edilemeyen faktörler de mastit riskini artırır. Artan sıcaklıklar ve nem, ineğin ortamındaki patojen gelişimini daha iyi destekler ve ineğin stresini artırarak enfeksiyona karşı direncini azaltır.
Besleme
Aynı zamanda beslenme de mastitis riskinde rol oynayabilir. Negatif enerji dengesine sahip inekler, özellikle geçiş dönemi inekleri enfeksiyona daha duyarlıdır. Diyetler aynı zamanda uygun bağışıklık fonksiyonu için vitamin ve mineral gereksinimlerini de karşılamalıdır.
Yüzey ve akış
Sağımhaneye doğru giden yüzeyler ve yollar ile bekleme ağılının düzgün olması ve inek akışının doğru sağlanması gerekir (iyi tasarım ve stressiz taşıma kombinasyonu), böylece meme uçlarının fiziksel yaralanma riski azaltılır. Meme ucu dokusunun hasar görmesi beze bakteri girişini kolaylaştırır.
| Düzgün çalışmayan sağım ekipmanları | Çevresel Faktörler | Bağışıklık |
|
- Meme başı hasarı
|
|
- Geçiş dönemi - Mikotoksinler |
Mikotoksinler hayvanların bağışıklık sistemini etkileyebilir. İnekler, buzağılama ve laktasyonun başlamasıyla meydana gelen birçok fizyolojik değişiklik nedeniyle doğum sırasında büyük miktarda stres yaşarlar. Yemdeki mikotoksinler, bağışıklık sisteminin baskılanması ve yem alımının azalması, negatif enerji dengesinin derinleşmesi ve metabolik bozukluklar ile bulaşıcı hastalık riskinin artması yoluyla bu stresi daha da kötüleştirebilir.
Deoksinivalenol (DON) ve diğer trikotesenler, beyaz kan hücresi popülasyonlarını azaltabilen ve önemli inflamatuar aracıların üretimini sınırlayabilen protein sentezini bozabilir. Ayrıca bazı ergotlar ve trikotesenler meme başı ve meme derisi bütünlüğünü bozan dermal lezyonlara ve kangrenöz nekrozlara neden olarak mastitis riskinin artmasına katkıda bulunabilir.
Süt kalitesinin azalması öncelikle artan SCC'den kaynaklanmaktadır. Mastitis sırasında istilacı patojenlerle savaşmak için meme bezinde somatik hücrelerin, özellikle de nötrofillerin sayısı artar. Mikotoksinler nötrofil fonksiyonunu azaltarak ineğin bağışıklık tepkisini azaltır ve bu da enfeksiyonun şiddetini ve süresini artırabilir.
MİKOTOKSİN RİSK YÖNETİMİ ÇÖZÜMLERİMİZ İÇİN TIKLAYINIZ >
Bir biokey uzmanıyla iletişime geçin veya ihtiyaçlarınıza uygun dünyanın her yerindeki kişileri bulun.
Biokey Gıda, Tarım ve Hayvancılık Ltd Şti; 2010 yılında İstanbul’da kuruldu. Halen, 2020 yılında DSM ANH bünyesine katılan Avusturya menşeili biyoteknoloji firması BIOMIN GmBH ortaklığıyla çalışmalarını sürdürmektedir.
2024 BİOKEY HER HAKKI SAKLIDIR.
YENİÇÖZÜM | WEB TASARIM