Mastitis dünya çapında süt ineklerinin en yaygın ve maliyetli hastalıklarından biridir. Yalnızca ABD süt endüstrisine tahmini yıllık maliyet 2 milyar ABD dolarıdır. Sığır mastitisinin nedenleri ve yönetimi karmaşıktır ancak süt sığırlarında meme sağlığını ve üretkenliği optimize etmek için çeşitli önlemler uygulanabilir.

 

Tanım ve nedenler

Mastitis, genellikle meme içi enfeksiyon (IMI) ile ilişkili meme bezinin iltihaplanmasıdır. Bakteriler en yaygın etiyolojik ajandır ancak mantar türleri (mayalar veya küfler), bazı mikroskobik algler (Prototheca spp.) ve virüsler gibi diğer mikroplar da IMI'ye neden olabilir. Fiziksel travma veya kimyasal tahriş mastitisin daha az görülen nedenleridir.

 

Süt üreticilerine duyuru

Ekonomik kayıplar süt üretiminin azalması ve süt kalitesinin düşmesinden kaynaklanmaktadır. Çiftçiler, klinik mastitis vakası olan ve antibiyotik tedavisi gören ineklerden alınan sütleri, antibiyotiklerin ineğin vücudunu temizlemesi için zaman sağlamak amacıyla yoksunluk dönemlerine göre atmalıdır.

 

#Mastitis ayrıca sütün bileşimini ve özelliklerini değiştirerek peynir veriminin azalmasına ve üretilen #süt ürünlerinin raf ömrünün kısalmasına neden olur. İşçilik gibi tedavi maliyetleri ile beraber veteriner maliyetleri de artar ve mastitisli hayvanlara bakmak için harcanan zamanın artması nedeniyle sağım verimliliği düşebilir.

 

Ekonomik kayıpların yanı sıra hayvan refahı için de bu durum endişe vericidir, çünkü çalışmalar mastitisin acı verici olabileceğini ve ineklerde rahatsızlığa neden olabileceğini göstermiştir. Bu nedenle, klinik mastitis teşhisi konulan veya kalıcı subklinik mastitisli ineklerin itlaf edilme riski daha yüksektir.

 

Aslında meme sağlığı sorunları sıklıkla süt ineklerinin itlaf edilmesinin ilk üç nedeninden biri olarak gösterilmektedir. Potansiyel olarak mastitis ile ilişkili olan düşük süt üretimi, süt sığırlarında itlafın bir diğer önde gelen nedenidir. Hastalığın şiddetli inflamasyon ve septisemi ile sonuçlanan akut bir formu olan toksik mastitis, ineğin ölümüne bile yol açabilir.

 

Mastitis kategorileri

Mastitis vakalarını sınıflandırmanın birden fazla yolu vardır.

İlk ana sınıflandırma patojenin kökeniyle ilgilidir: Bulaşıcı ve çevresel. Enfekte meme bezi salgılarından geniş bir bakteri spektrumu izole edilmiştir, ancak nispeten küçük bir tür dizisi sıklıkla tespit edilmektedir.

Enfekte olmuş meme bezleri bu tür mikroplar için birincil rezervuar görevi gördüğünden, bulaşıcı patojenler genellikle sağım sırasında inekten ineğe yayılır. Bulaşıcı patojenler arasında Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae ve Mycoplasma spp. bulunur.

Çevresel patojenler esas olarak ineğin normal yaşam ortamında bulunurlar. İnekler öncelikle sağımlar arasında meme uçları kontamine altlık, gübre, kontamine su veya toprakla temas ettiğinde bu patojenlere maruz kalır. Yaygın çevresel patojenler arasında Escherichia coli, Klebsiella spp. ve S. uberis ve S. disgalactiae gibi çevresel streptokoklar yer alır. Mastitis vakalarından izole edilen ve ineğin çevresi ile ilişkilendirilen birçok başka mikroorganizma da vardır.

 

Klinik vakalar aşağıdaki belirtilerden herhangi biriyle ortaya çıkabilir:

 *Pürülan eksüdaya pul veya pıhtı

*Rengi solmuş, sulu veya kanlı süt

*Bezin şişmesi veya sertleşmesi

*İltihaplı bezlerin derisinde ağrı, sıcaklık veya kırmızımsı renk değişikliğinin varlığı

 

Aşağıdakiler de dahil olmak üzere sistemik hastalık belirtileri de ortaya çıkabilir:

*Artan rektal sıcaklık

*Anoreksiya

*Azalmış retikülorumen hareketliliği

*Letarji

*Potansiyel ölüm

Klinik mastitis vakaları, hafiften şiddetliye kadar değişebilir. Klinik derecelendirme, gözlemlenen semptomların aralığına ve şiddetine bağlıdır.

Buna karşılık subklinik mastit vakaları süt ve bezler normal göründüğünden sıklıkla fark edilmez. Her ne kadar subklinik mastitin tanımlanması daha zor olsa da, somatik hücre sayımının (SCC) izlenmesi veya sütün bakteriyolojik kültürü, inflamasyonun veya IMI'nin varlığını tespit edebilir.

Farklı mastitis sınıflandırmaları birbirini dışlamaz. Örneğin bir ineğin akut, klinik, çevresel mastitis vakası olabilir.

MİKOTOKSİN RİSK YÖNETİMİ ÇÖZÜMLERİMİZ İÇİN TIKLAYINIZ >