Kısaca

1. Mikotoksinlerin kümeslerdeki etkisi sıklıkla hafife alınmaktadır.
2. Örnek alma hataları, laboratuvar sonuçlarının yanlış anlaşılması veya yanlış yorumlanması, subklinik etkiler ve eksik testlerin tümü mikotoksin risk değerlendirmesini etkileyebilir.

Çoğu üretici en yaygın mikotoksinlerin farkında olsa da, birçok mikotoksin türünün de sürüleri üzerindeki potansiyel etkilerini hafife almaktadır. Örnekleme hatalarından ortaya çıkan mikotoksinlere ve subklinik etkilere kadar, sürülerin düşündüğünüzden daha büyük  bir risk altında olabileceğine dair bazı nedenler vardır.

Mikotoksinler, sürüler üzerinde önemli bir negatif etki potansiyeline sahiptir. Kanatlı üretim zincirindeki çoğu paydaş, mikotoksinlerin kanatlılarda üretim, bağışıklık ve bağırsak sağlığı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin farkında olmasına rağmen mikotoksinlerin kümeslerdeki etkisi halen yeterince ciddiye alınmamaktadır.

 

Mikotoksinler Neden Hafife Alınıyor?

1) Bulgular genellikle subkliniktir

1. Görünür, akut, açık bir hastalık yoktur ve ilerleyen zamanda da sürüde önemli bir olumsuz etki varmış gibi görünmemektedir.
2. Broylerin ömrü, hayvan içeriden olumsuz etki yaşasa da, etkilerin klinik olarak ortaya çıkması için çok kısadır.
3. Sürüdeki belirsiz subklinik sorunlara karşı koymak daha zordur. Bu nedenle, net klinik konulara, potansiyel patojenlere veya beslenme rasyonundaki sapmalara odaklanmak ve daha somut olana yönelmek daha kolaydır.
4. Sürülerdeki periyodik hastalık salgınları aslında mikotoksin kontaminasyonunun dolaylı semptomlarıdır, ikincisi klinik hastalığın tetikleyicisi veya temel nedenidir.

Bununla birlikte mikotoksinlerin, küresel hayvansal (protein) üretimindeki büyük mali kayıplara önemli etkileri vardır.

 

Şekil 1. Etlik piliçlerde mikotoksinlerin (renkli çizgiler) yüksek ve düşük kontaminasyonlarında FCR (siyah çizgi) arasındaki fark (Kolawole ve ark., 2020'den uyarlanmıştır).

Gerçekçi bir sonuç örneği, Kolawole ve ark.'nın son verilerinden gelmektedir. (2020). Ticari bir çiftliğin uzun vadeli değerlendirmesinde (birbirini izleyen 18 deneme), mikotoksinler için AB tavsiyelerinin altındaki seviyelere sahip doğal kontaminasyonun FCR'de 2,5 puanlık önemli bir etkiye sahip olduğu gösterilmiştir (Şekil 4), bu durum ticari koşullarda azalan broyler performansı üzerinde mikotoksinlerin sinerjik etkilerini doğrulamaktadır (fumonisinler, zearalenon, DON ve Diasetoksissirpenol (DAS))

 

2) Eksik ve yanlış mikotoksin testleri

1. Kanatlılar için nihai yem birçok yem bileşeninden oluşur. Buğday, arpa veya yulaf gibi tek bir bileşenin test edilmesi, nihai yemdeki potansiyel mikotoksin yükünün tam resmini vermez.
2. Ham maddeler sürekli olarak değil, geçici olarak test edilir ve aradaki partiler kontamine olabilir.
3. Bir Elisa test şeridi yalnızca belirli bir yem matrisi için uygundur. örneğin buğday için olan şerit, mısır veya diğer yem bileşenleri için kullanılıyorsa, bu büyük test hatalarına yol açacaktır.
4. Mikotoksinlerin tarladaki hayvanları nasıl etkilediği birden fazla faktörden belli olur ve pratik bir bakış açısıyla, test edilen mikotoksinlerin tespit sınırı çok yüksek olabilir. Bu, o yem maddeleri ve türleri için 'yanlış negatif' ile sonuçlanır. Diğer faktörler arasında, test edilen yem maddesinin hayvan tarafından yem alımı ve mikotoksinin içsel toksisitesi yer alır.
5. Çok yaygın mikotoksinler (örneğin, nivalenol, HT-2), ortaya çıkan mikotoksinler (örneğin, moniliformin, beauvericin, alternariol) ve maskelenmiş mikotoksinler (örneğin, deoksinivalenol-3-glukozit) ham yem malzemelerinde yüksek kontaminasyon seviyelerine sahip olsalar da, genellikle standart testlere dahil edilmezler, Buna rağmen, yem bileşiklerinin toplam mikotoksin yüküne büyük ölçüde katkıda bulunabilirler.
6. Özellikle A, T-2 ve HT-2 trikotesen grubunda yaygındır. Her ikisi de trikotesen B'den daha yüksek bir içsel toksisiteye sahiptir, ancak genellikle testlere dahil edilmez (özellikle HT-2). (Şekil 2)

 

Şekil 2. BIOMIN® tarafından sunulan multi-mikotoksin yöntemi Spectrum 380® ile ölçülen Bitmiş Yem kanatlılarda (FFp) trikotesen A prevalansı (2018-Haziran 2021 verileri: Global FFp numune sayısı = 273; Avrupa FFp numune sayısı = 99). T-2 toksininin yanı sıra, her ikisi de yüksek içsel toksisiteye sahip olan HT-2 yaygındır.

3) Yem örnekleme hataları

1. Mikotoksinlerin dağılımı tüm hammaddelerde eşit değildir. Genellikle 'sıcak noktalar' dağılımı vardır. Bu nedenle örnekleme hataları, mikotoksin laboratuvar testlerinde yanlış sonuçların ana nedenlerinden biridir.

Örnekler, hammadde besleme malzemesi bunkeri boyunca iyi bir şekilde dağıtılmalıdır. En az 10 alt örnek alınarak tek bir büyük numuneye karıştırılmalı ve/veya yem numuneleri daha uzun bir süre boyunca alınmalıdır (örneğin, toplam besleme hattı boyunca birkaç noktadan günlük olarak beş günden fazla). (Şekil 3)

Şekil 3. Başarılı bir örnekleme prosedürü için adımlar

 

4) Laboratuvar sonuçlarının yanlış yorumlanması

• Bir numunede sıklıkla çoklu mikotoksinler bulunur ve mikotoksinler arasındaki etkileşim, sinerjik etkiler nedeniyle kanatlılar için toksisite riskinin artmasına neden olabilir (örneğin, FUM & DON, ZEA & DON, AFLA, T2, vb.).
• Altı mikotoksin en iyi bilinenleri olsa da (FUM, DON, ZEA, T2, OTA, AFLA) diğer mikotoksinler de yem katkı maddelerini kontamine edebilir. Maskelenmiş ve ortaya çıkan mikotoksinlerle kontaminasyon (Şekil 4) da yaygındır ve hayvan sağlığı için risk oluşturur. Örneğin, Hollanda'da, bütün bitki mısır silajı yüksek yükler içeriyordu. NIV ve maskelenmiş mikotoksin DON-3-Glukozit prevalansı gözlendi (Tablo 1).

• Düşük (çoklu) mikotoksinler dahi zararlı olabilir, bu da subklinik olumsuz etki ve sinerjik etkiler yaratır (Şekil 1). FDA veya AB'nin daha yüksek eşik seviyeleri, kümes hayvanlarında mikotoksinlerin uzun süreli maruziyetini, sinerjik etkileşimini ve subklinik olumsuz etkilerini hesaba katmamaktadır
• Diğer mikotoksin kaynakları göz ardı edilmemeli ve sürünün toplam oral yüküne eklenmelidir (örn. yan ürünler, saman/yataklama, gevşek tahıllar).
• Sonuç 'Tespit Edilmedi (n.d.)', mikotoksin kontaminasyonu olmadığı anlamına gelmez, sadece konsantrasyonun tespit sınırının altında olduğu anlamına gelir. Bir hammadde için tespit limiti yüksekse (genellikle daha hızlı ve daha ucuz testlerde meydana gelir), bir yem örneğindeki potansiyel zararlı mikotoksinler göz ardı edilebilir.
• Yüksek nem içeriğine sahip örneklerde, mikotoksin konsantrasyonları seyreltildikleri için daha düşüktür ve bu nedenle bitmiş yemin nem içeriğinin yüzdesini (örn. %88 kuru madde) temsil edecek şekilde yeniden hesaplanması gerekir.

Şekil 4. 2018'den Haziran 2021'e kadar BIOMIN® tarafından sunulan Spectrum Top®50 ile analiz edilen Avrupa mısır örnekleri için veriler sunulmuştur (örnek sayısı = 190). % >5 prevalansı olan tüm metabolitler gösterilmiştir. İyi bilinen fumonisinler, deoksinivalenol ve zearalenon en yaygın olmasına rağmen, ortaya çıkan mikotoksinler (mavi renkte) oldukça sıktır (örneğin Moniliformin, Enniatin B, Beauvericin) ve maskelenmiş mikotoksinler (kırmızı renkte, burada: deoksinivalenol-3-glukozit). HT-2 toksini ve Nivalenol gibi daha az bilinen mikotoksinler de mevcuttur ve trikotesen ile kontaminasyon nedeniyle hayvan sağlığı için genel risk oluşturur.

 

Toplam örnekler: 62	Trichothecene B**	DON	NIV	DON-3-Gluc	HT-2	ZEA
Kontamine	100%	100%	98%	52%	97%	85%
Ortalama pozitifler	1582	686	893	635	73	376
Medyan pozitifler	1300	595	735	293	55	183
Maksimum değerler	5460	1715	2465	3235	733	3125

* örnekler sadece DON, NIV, DON-3-Gluc, ZEA ve HT-2 için LC-MS/MS yöntemi ile test edilmiştir

** DON+NIV+DON-3-Gluc'un toplamıdır

 

Her ikisi de LC-MS/MS'ye dayanan Spectrum Top®50 ve Spectrum 380® gibi çok hassas çoklu mikotoksin analiz yöntemleri, yem bileşenlerinde veya kanatlılar için nihai yemlerde çeşitli mikotoksinlerin oluşumu hakkındaki bilgimizi artırmaya yardımcı olur. Ayrıca, müşterilerin yem örneklerindeki mikotoksin yükü hakkında kapsamlı bir genel bakış elde etmeleri için değerli bir araçtır.

Sonuç

Kanatlı üretiminde verimlilik, hastalık yönetimi ve önlenmesinde önemli ilerlemeler kaydedilmiş olmasına rağmen, üretken sürülerde subklinik risk yönetiminin iyileştirilmesi gerekmektedir. Kanatlı zincirindeki çoğu paydaş, mikotoksinlerin sürülerin üretim ve sağlık durumunu bozabileceğini bilmektedir. Yine de, mikotoksin kontaminasyonunun subklinik görünümü, uygun testlerin zorlukları ve laboratuvar sonuçlarının yorumlanmasındaki zorluklar genellikle mikotoksinlerin etkisinin hafife alınmasına yol açmaktadır ve kanatlılarda akut, subklinik ve etkili üretim ve sağlık olayları, kök neden olarak mikotoksinlerle her zaman doğru bir şekilde bağlantılı değildir.

Mikotoksinlerin olumsuz etkilerinin sıklıkla hafife alınmasının olası nedenlerini göz önünde bulundurmak, kanatlı zincirinin kanatlıların potansiyeline ulaşmasını sağlayacaktır. Üretim verimliliğinin ve sağlık durumunun iyileştirilmesi, kanatlı üretiminde sürdürülebilirliğin artmasına da katkıda bulunur. Bu, kanatlı üretim zincirini dünyayı beslemek için daha önemli, sürdürülebilir, yüksek kaliteli bir protein kaynağı haline getiriyor.

Mikotoksin Yönetimi Çözümlerimiz için Tıklayınız>